نخستین جلسه شورای سیاستگذاری دومین دوره رویداد بینالمللی «وعده صادق در آینه هنر» با تأکید بر ضرورت روایت هنری تحولات اخیر، نقش هنر در جنگ روایتها، حفظ انسجام اجتماعی و استفاده از ظرفیتهای فرهنگی برای انتقال مفاهیم مقاومت به نسلهای آینده، با حضور هنرمندان محمد رضا شریفی نیا، فرهاد قائمیان، حسین مسافر آستانه، مهدی شفیعی، آتش تقی پور، مالک سراج، ۲۴ شهریورماه در هتل «نو حیات» برگزار شد.
در این نشست حجتالاسلام والمسلمین حسین طائب، رئیس سازمان بسیج مستضعفین سپاه پاسداران، با اشاره به ضرورت توجه به ابعاد مختلف یک واقعه تاریخی در زمان روایت آن، اظهار کرد: «وعده صادق» را نمیتوان جدا از تحولات پیش و پس از آن بررسی کرد، چراکه این رویداد در بستر یک تقابل گسترده نظامی، رسانهای و ادراکی شکل گرفته است.
وی با تشریح مفهوم جنگ نرم و شناختی افزود: در جنگ نظامی هدف، تصرف سرزمین و جغرافیاست، اما در جنگ نرم، ذهن و نگرش جامعه هدف قرار میگیرد. از این منظر، تغییر نگاه مردم نسبت به ارزشهای خودی و ارزشهای طرف مقابل، یکی از مهمترین اهداف جنگ ادراکی است.
طائب ادامه داد: ملتها دارای ارزشهای ملی و دینی هستند و جریانهای رقیب نیز تلاش میکنند ارزشهای خود را بر دیگر جوامع غالب کنند. در چنین شرایطی، حتی احساسات عمومی نسبت به ظلم و جنایت نیز میتواند هدف عملیات شناختی قرار گیرد و تلاش شود جامعه نسبت به وقایع پیرامون خود بیتفاوت شود.
رئیس سازمان بسیج مستضعفین با بیان اینکه بخش مهمی از تقابل امروز در عرصه روایتها جریان دارد، تصریح کرد: بخش قابل توجهی از زیرساختهای رسانهای و ارتباطی جهان در اختیار جریانهایی است که روایت خاص خود را دنبال میکنند. اینترنت امکان انتشار فیلم و تصویر را فراهم کرده، اما در همین فضا نیز محدودیتهایی برای انتشار برخی روایتها وجود دارد.
طوفان الاقصی و تغییر تصویر افکار عمومی از رژیم صهیونیستی
وی در ادامه با اشاره به تحولات منطقه، روایت «وعده صادق» را نیازمند توجه به پیشینه درگیریهای منطقه دانست و گفت: رژیم صهیونیستی طی دهههای گذشته به یک ماشین نظامی تبدیل شده و در برابر مردم فلسطین، لبنان و دیگر ملتهای منطقه قرار گرفته است. طوفان الاقصی نیز تصویری متفاوت از توان اطلاعاتی و عملیاتی این رژیم ارائه کرد.
طائب افزود: پس از طوفان الاقصی، حملات گستردهای علیه مردم منطقه صورت گرفت و مسئله فلسطین از یک موضوع منطقهای فراتر رفت و به مسئلهای جهانی تبدیل شد. تصاویر کودکان و غیرنظامیان قربانی جنگ در غزه، لبنان و دیگر مناطق، در برابر افکار عمومی جهان قرار گرفته و همین مسئله ضرورت روایتگری هنرمندان را افزایش داده است.
وی همچنین با اشاره به سیاستهای آمریکا در منطقه، تحولات سالهای گذشته و حضور نظامی این کشور در غرب آسیا را بخشی از زمینههای قابل بررسی برای شناخت شرایط امروز عنوان کرد.
رئیس سازمان بسیج مستضعفین درباره جنگ اخیر نیز گفت: آمریکا و رژیم صهیونیستی از ظرفیتهای گسترده نظامی خود استفاده کردند و کشورهای همپیمان آنان نیز در این روند مشارکت داشتند، اما به گفته او، این شرایط نتوانست اراده ملت ایران را در هم بشکند.
طائب، «انسجام اجتماعی» را یکی از موضوعات مهم برای روایت جنگ دانست و اظهار کرد: دشمن تصور میکرد تابآوری جامعه ایران کاهش یافته است، اما با آغاز جنگ، اختلافات کنار گذاشته شد و بخشهای مختلف جامعه حول ایران و دفاع از کشور به یکدیگر نزدیک شدند.
وی با اشاره به تحولات مربوط به تنگه هرمز و مباحث مطرحشده درباره عبور کشتیها پس از جنگ، تأکید کرد: قدرت ملی را نمیتوان صرفاً با تعداد هواپیماها و ناوهای جنگی سنجید و اراده یک ملت نیز بخشی از قدرت ملی است.
تأکید بر نقش هنر در جنگ روایتها
رئیس سازمان بسیج مستضعفین در بخش دیگری از سخنان خود، هنر را یکی از ابزارهای مهم برای انتقال روایت جنگ به افکار عمومی جهان دانست و گفت: سینما، تئاتر، هنرهای تجسمی، شعر، موسیقی و ادبیات داستانی میتوانند واقعیتهای جنگ و رنج مردم ایران و ملتهای منطقه را برای مخاطبان جهانی روایت کنند.
وی افزود: هنرمند نباید منتظر روایت طرف مقابل بماند، بلکه باید با تحقیق و شناخت، واقعیتها را به فیلمنامه و اثر هنری تبدیل کند و از ظرفیتهای حرفهای رشتههای مختلف هنری برای ارتباط با مخاطب جهانی بهره بگیرد.
طائب با اشاره به مأموریت سازمان بسیج هنرمندان، سه محور «تربیت هنرمند، تولید آثار هنری و جهتدهی به ظرفیت هنر» را مورد تأکید قرار داد و گفت: ظرفیتهای آماتور باید به مرحله حرفهای برسند و زمینه تولید آثار فاخر فراهم شود.
بسیج هنرمندان؛ روایت رشادتها با زبان هنر
در ادامه این نشست، حامد شبخیز، رئیس سازمان بسیج هنرمندان، گفت: هدف سازمان بسیج هنرمندان این است که رشادتها، فداکاریها و جانفشانیهای صورتگرفته در مسیر دفاع از کشور را با زبان هنر ماندگار کرده و به نسلهای آینده منتقل کند.
وی افزود: هنرمندان باید آثاری در شأن عملیاتهایی مانند «وعده صادق» تولید کنند و ابعاد مختلف این رویدادها و فداکاریها را به تصویر بکشند.
تأکید بر نقش بخش خصوصی در تثبیت دستاوردهای منطقهای
رسول قمشه، مدیر هتل «نو حیات» نیز در این جلسه با تأکید بر نقش ابزارهای فرهنگی و هنری در انتقال مفاهیم مقاومت و ایثار، اظهار کرد: امروز با یک جنگ ترکیبی و هیبریدی مواجه هستیم و نمیتوان مانند گذشته تنها در یک عرصه با دشمن مقابله کرد.
وی با اشاره به حضور نیروهای ایرانی در جنگ هشتساله، تحولات آذربایجان و ارمنستان، بوسنی و هرزگوین و مبارزه با داعش در سوریه و عراق، بر ضرورت حضور فعال اقتصادی ایران در مناطق مختلف تأکید کرد.
قمشه گفت: حفظ و تثبیت سرزمینهایی که با ایثار رزمندگان آزاد شده، تنها وظیفه دولت نیست و فعالان اقتصادی، کارآفرینان و تجار نیز میتوانند در این زمینه نقشآفرینی کنند.
وی با انتقاد از نگاه صرفاً دولتی به فعالیتهای اقتصادی، افزود: بخش خصوصی توانمند و سالم میتواند در بازارهای منطقهای علاوه بر ایجاد منافع اقتصادی، به معرفی فرهنگ و هویت ایرانی نیز کمک کند.
تشریح محورهای دومین دوره «وعده صادق در آینه هنر»
در ادامه، محمد نجاری، دبیر دومین دوره رویداد بینالمللی «وعده صادق در آینه هنر»، با اشاره به تحولات اخیر منطقه، از طراحی دومین دوره این رویداد در سطح بینالمللی خبر داد.
وی اظهار کرد: عملیات «وعده صادق» در ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ و در واکنش به حمله رژیم صهیونیستی به کنسولگری ایران در دمشق انجام شد و به گفته او، ابعاد جدیدی از گفتمان دفاعی جمهوری اسلامی ایران را به نمایش گذاشت.
نجاری با اشاره به واکنشهای داخلی و بینالمللی به این عملیات، افزود: نماینده ایران در سازمان ملل با استناد به بند ۵۱ منشور سازمان ملل، این عملیات را دفاع مشروع عنوان کرد. وی همچنین درباره نامگذاری عملیات و ارتباط آن با مفهوم «صادقالوعد» در فرهنگ اسلامی توضیحاتی ارائه کرد.
تصحیح نسخه تعزیه «حضرت اسماعیل صادقالوعد»
دبیر دومین دوره رویداد از تصحیح نسخه تعزیه «حضرت اسماعیل صادقالوعد» مربوط به عصر قاجار بهعنوان یکی از اقدامات فرهنگی این دوره خبر داد و گفت: این نسخه با همکاری دبیرخانه رویداد و دکتر شفیعی تصحیح شده و قرار است بهزودی منتشر شود.
به گفته نجاری، برنامهریزی برای اجرای این نسخه تعزیه در دبیرخانه رویداد نیز انجام شده تا از ظرفیت هنرهای آیینی برای بازنمایی مفاهیم مرتبط با «وعده صادق» استفاده شود.
وی با تأکید بر اینکه «وعده صادق» را نباید صرفاً یک رویداد نظامی دانست، گفت: این عملیات از نگاه برگزارکنندگان، سرآغازی برای تحولات جدید در عرصههای سیاسی، نظامی و دفاعی بوده است.
نجاری با اشاره به برگزاری نخستین دوره رویداد در سال ۱۴۰۳ اظهار کرد: در نخستین دوره حدود ۸۰۰ اثر به دبیرخانه ارسال شد، در حالی که تاکنون نزدیک به ۷ هزار اثر به دبیرخانه دومین دوره رویداد بینالمللی «وعده صادق در آینه هنر» رسیده است.
وی چهار محور اصلی دوره دوم را شامل «بازتاب حماسههای عملیات وعده صادق در عرصه هنر»، «تبیین سبک زندگی، شیوه حکومت و نحوه شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی»، «ترسیم ابعاد جنگ تحمیلی دوم و سوم و تبیین اقتدار و شجاعت جمهوری اسلامی ایران» و «تجلیل از حضور مردم ایران بهعنوان پشتوانه اصلی پیروزیها» عنوان کرد.
فرهاد قائمیان: روایت هنری نباید به یک حرکت مقطعی محدود شود
فرهاد قائمیان، بازیگر سینما و تلویزیون، نیز با تأکید بر ظرفیت هنرمندان در فرهنگسازی و روایت رویدادهای مهم کشور، اظهار کرد: هنرمندان در مقاطع مختلف نشان دادهاند که برای کشور و میهن خود پای کار هستند و اگرچه ممکن است در جبهه نظامی حضور نداشته باشند، اما در جبهه هنر میتوانند وظیفه خود را انجام دهند.
وی با اشاره به اهمیت رسانه در روایت تحولات اخیر افزود: لازم است از ظرفیت سینما، تلویزیون، تئاتر، هنرهای تجسمی و موسیقی برای انتقال تصویری دقیق و هنرمندانه از وقایع و ایستادگی مردم ایران استفاده شود.
قائمیان همچنین بر استمرار فعالیت این رویداد تأکید کرد و پیشنهاد داد دبیرخانه دائمی «وعده صادق در آینه هنر» شکل بگیرد تا زمینه حمایت از هنرمندان و تولید آثار در طول سال فراهم شود.
خسروپناه: هنر متعهد باید مسائل و رنجهای مردم را روایت کند
حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، نیز در این نشست با اشاره به ماهیت مردمی بسیج اظهار کرد: بسیج یک سازمان اداری نیست، بلکه نهادی مردمپایه است و باید حضور خود را در عرصههای فرهنگی و اجتماعی گسترش دهد.
وی با اشاره به ظرفیتهای ایجادشده در حوزه هنر گفت: هنر انقلاب اسلامی باید مبتنی بر حکمت باشد و حکمت نیز در پیوند عقلانیت، فضیلت و خدمت شکل میگیرد.
خسروپناه با بیان اینکه هنر متعهد باید به مسائل و رنجهای مردم بپردازد، افزود: رویداد «وعده صادق در آینه هنر» باید مسائل و رنجهای مردم را روایت کند، بدون آنکه این روایت به سیاهنمایی منجر شود.
وی همچنین بر ضرورت توجه همزمان به آزادی و استقلال و حفظ هویت ایرانی در آثار هنری تأکید کرد.
معاون هنری وزارت ارشاد: هنر در جنگ اخیر ظرفیت خود را نشان داد
مهدی شفیعی، معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در پایان جلسه با اشاره به جنگ اخیر و شهادت فرماندهان و مردم، بهویژه شهدای دانشآموز و قربانیان میناب، اظهار کرد: رویدادهای هنری شکلگرفته در این دوره میتوانند در حوزه هنر اثرگذار باشند.
وی افزایش اعتمادبهنفس در حوزههای مختلف را یکی از موضوعاتی دانست که در جریان جنگهای اخیر بیشتر نمایان شده است و افزود: کشور در حوزههای زیرساختی، مهندسی، سازندگی و هنر ظرفیتهای قابل توجهی ایجاد کرده است.
شفیعی با اشاره به شکلگیری نسل جدیدی از هنرمندان در رشتههای مختلف از جمله سینما، تئاتر، هنرهای تجسمی، موسیقی، نگارگری و هنرهای سنتی گفت: این نسل در میدان عمل توانمندیهای خود را نشان داده است.
معاون هنری وزارت ارشاد همچنین به بازتاب برخی آثار هنری تولیدشده در جریان جنگ در عرصه بینالمللی اشاره کرد و گفت: در حوزههایی مانند پویانمایی، موسیقی و تئاترهای میدانی و صحنهای اتفاقات قابل توجهی رقم خورد و هنرمندان در رشتههای مختلف حضور مؤثری داشتند.
وی در پایان با اشاره به فعالیت سازمان بسیج در حوزه هنر، بر ضرورت همکاری دستگاههای مختلف و اعضای شورای سیاستگذاری برای برنامهریزی دقیقتر و استفاده گستردهتر از ظرفیت هنر متناسب با شرایط اجتماعی امروز تأکید کرد.
